Ngày 7 tháng 5 năm 2026, tại Siêm Riệp, Campuchia, Ủy ban Liên hợp Ủy hội sông Mê Công quốc tế đã tổ chức Phiên họp lần thứ 61. Phiên họp Ủy ban Liên hợp lần này do ông So Sophort, Tổng Thư ký Ủy ban sông Mê Công Campuchia, Chủ tịch Ủy ban Liên hợp nhiệm kỳ 2026 chủ trì, với sự tham dự gồm các Ủy viên Ủy ban Liên hợp Ủy hội sông Mê Công quốc tế là Campuchia, Lào, Thái Lan và Việt Nam và cán bộ Ban Thư ký Ủy hội sông Mê Công quốc tế.

Đoàn Việt Nam tham dự Phiên họp gồm đại diện của Bộ Nông nghiệp và Môi trường, Bộ Ngoại giao, và Văn phòng Thường trực Ủy ban sông Mê Công Việt Nam, do bà Nguyễn Thị Thu Linh, Chánh Văn phòng Ủy ban sông Mê Công Việt Nam, Ủy viên Ủy ban Liên hợp Ủy hội sông Mê Công quốc tế của Việt Nam làm Trưởng đoàn. Phiên họp Ủy ban Liên hợp đã tập trung thảo luận các ưu tiên của Ủy hội năm 2026, đặc biệt tập trung chia sẻ thông tin số liệu về tình hình khai thác sử dụng nước trên lưu vực, xây dựng các dự án hợp tác chung và tăng cường hợp tác với Trung Quốc và Mi-an-ma.

Ảnh: Đoàn Việt Nam tham dự Phiên họp Ủy ban Liên hợp Ủy hội lần thứ 61.

Tại Phiên họp, các Ủy viên Ủy ban Liên hợp đã đánh giá cao kết quả thực hiện Kế hoạch chia sẻ số liệu vận hành thủy điện giai đoạn 1. Theo đó, từ đầu năm 2025, các quốc gia đã chia sẻ thông số vận hành thủy văn của 13 đập thủy điện dọc theo dòng chính sông Mê Công và các dòng nhánh lớn, gồm lưu lượng đến đập, mực nước và dung tích hồ chứa, và lưu lượng xả qua đập. Thực hiện Kế hoạch, các quốc gia đã tăng cường chia sẻ số liệu vận hành các công trình khai thác, sử dụng nước trên lưu vực, trợ giúp Ủy hội sông Mê Công quốc tế và các quốc gia thành viên trong công tác dự báo, cảnh báo, quy hoạch lưu vực, lập kế hoạch sử dụng nước, phối hợp vận hành xuyên biên giới trên lưu vực sông Mê Công và tạo tiền đề xây dựng một hệ thống chia sẻ số liệu vận hành các công trình khai thác, sử dụng nước trên toàn lưu vực. Đề xuất cho Kế hoạch thực hiện giai đoạn 2, các quốc gia sẽ tiếp tục cập nhật, hoàn thiện, mở rộng hệ thống chia sẻ thông tin và dữ liệu vận hành công trình khai thác, sử dụng nước với số lượng công trình và số lượng các thông số được chia sẻ nhiều hơn, nâng cấp hệ thống hạ tầng công nghệ thông tin, hỗ trợ công tác thông báo, cảnh báo sớm và truyền thông trong các tình huống cấp bách.

Tại Phiên họp, Ban Thư ký cũng báo cáo về tình hình quản lý và ứng phó sự cố khẩn cấp về chất lượng nước tại sông Kok ở miền Bắc Thái Lan và tại điểm hợp lưu với sông Mê Công. Trong thời gian qua, Ủy hội đã tăng cường hoạt động quan trắc chất lượng nước, bao gồm xem xét bổ sung quan trắc về kim loại nặng, đồng thời kích hoạt cơ chế phối hợp và trao đổi thông tin giữa các quốc gia thành viên theo quy định của Thủ tục Chất lượng nước của Ủy hội. Với sự hỗ trợ của các Đối tác phát triển, Ủy hội đang xây dựng kế hoạch đánh giá tổng thể hiện trạng ô nhiễm kim loại nặng trên toàn lưu vực, xác định nguồn ô nhiễm tiềm năng, tăng cường năng lực và hệ thống quan trắc, và xây dựng cơ sở dữ liệu phục vụ quản lý chất lượng nước xuyên biên giới tại Hạ lưu vực sông Mê Công. Phát biểu tại Phiên họp, bà Nguyễn Thị Thu Linh đã ghi nhận nỗ lực của Ban Thư ký và các quốc gia thành viên trong công tác quan trắc, đánh giá và xây dựng các biện pháp ứng phó; đồng thời cũng đánh giá cao sự quan tâm, hỗ trợ kịp thời của các Đối tác phát triển, đặc biệt là Vương quốc Anh và Nhật Bản.

Ảnh: Toàn cảnh Phiên họp Ủy ban Liên hợp Ủy hội lần thứ 61.

Phiên họp cũng cập nhật tiến độ Dự án “Tăng cường quản lý thủy sản xuyên biên giới Hạ lưu vực sông Mê Công” do Quỹ Môi trường Toàn cầu tài trợ. Dự án hướng tới mục tiêu phục hồi và bảo vệ nguồn lợi thủy sản nội địa, tăng cường đa dạng sinh học thủy sinh và nâng cao khả năng chống chịu của hệ sinh thái trên lưu vực sông Mê Công thông qua cách tiếp cận quản lý nghề cá dựa trên hệ sinh thái và sự tham gia của cộng đồng. Đánh giá về dự án, bà Nguyễn Thị Thu Linh nhấn mạnh đây là dự án trọng điểm của Ủy hội trong 5 năm tới, góp phần tăng cường quản lý thủy sản bền vững tại các quốc gia thành viên.

Tại Phiên họp lần này, các Ủy viên Ủy ban Liên hợp cũng đã nghe Ban Thư ký báo cáo về xây dựng Kế hoạch Quản lý lũ, hạn trên lưu vực sông Sê San, Srêpốk, Sê Kong (3S) của ba quốc gia là Campuchia, Lào và Việt Nam. Kế hoạch được xây dựng dựa trên các định hướng chiến lược, lồng ghép quy hoạch với các chính sách quốc gia, ưu tiên quản lý lũ lụt, hạn hán tại các khu vực trọng điểm, ứng phó với các thách thức về hạn hán tại lưu vực Sê San – Srêpốk và các giải pháp kỹ thuật đối với ưu tiên của từng quốc gia nhằm hướng tới đảm bảo quản lý nước bền vững và hiệu quả thực thi trên toàn lưu vực.

Ảnh: Các đại biểu tham dự Phiên họp Ủy ban Liên hợp Ủy hội lần thứ 61.

Cũng tại Phiên họp, Ban Thư ký đã báo cáo tình hình thực hiện Nghiên cứu chung về diễn biến thay đổi điều kiện thủy văn của lưu vực sông Mê Công-Lan Thương và chiến lược thích ứng được thực hiện giữa Trung tâm Hợp tác Tài nguyên nước Mê Công- Lan Thương và Ủy hội sông Mê Công quốc tế. Giai đoạn 2 của Nghiên cứu tập trung vào phân tích và dự báo xu thế thay đổi điều kiện thủy văn sông Mê Công trong tương lai, bao gồm dòng chảy lũ, hạn, dòng chảy ngược từ hồ Biển Hồ và kiến nghị các chiến lược thích ứng trung và dài hạn.

Theo thống nhất, Phiên họp Ủy ban Liên hợp của Ủy hội sông Mê Công quốc tế lần thứ 62 sẽ được tổ chức vào tháng 9 năm 2026 tại Ban Thư ký Ủy hội sông Mê Công quốc tế, Viêng Chăn, Lào.